Buitenverwachting | Een multifunctionele biologische boerderij in het groene hart.

Moestuin

Van oudsher had iedere boerderij ook een moestuin  en zo is het op boerderij buitenverwachting nog steeds. De moestuin is inmiddels zo uitgedijd dat het meer oplevert dan dat de drie aan de boerderij verbonden gezinnen kunnen opeten. Daarom verkopen we ook groente. Het meeste via de pergola associatie(zie onder). Het gaat dan om een grote moestuin of zeer kleinschalige tuinbouw. De grond is biologisch gecertificeerd en er wordt niet gewerkt met kunstmest, (chemische) bestrijdingsmiddelen of genetisch gemodificeerde organismen.

In de moestuin, zoals op de gehele boerderij proberen we zoveel mogelijk met de natuur mee te werken ipv van tegen haar in te gaan. Dat betekent onder andere dat er, behalve door de varkens, maar daarover later meer, niet geploegd gespit of gefreesd wordt in de moestuin. Hierdoor kan het bodemleven beter functioneren en wordt de bodemstructuur niet bedorven. Vanwege een betere bodemstructuur en een betere ontwatering en bereikbaarheid werken we met verhoogde smalle bedden en bakken. Verder proberen we zoveel mogelijk de bodem bedekt te houden. Bijvoorbeeld met groenbemesters zoals klaver, maar ook met mulch. In de natuur zal een kale bodem niet snel voorkomen en als er een is zal deze snel gekoloniseerd worden door pionier planten. De mulch is tevens de bemesting. Deze bemesting is langzaam opneembaar en voedt de bodem en indirect de plant.

In de moestuin verbouwen we een grote diversiteit aan eenjarigen. Wel 150 soorten waaronder ook exoten zoals oca en crosne, in onbruik geraakte soorten zoals de pastinaak en de tuinmelde, vergeten variëteiten zoals gele wortel en rode raapjes en eetbare wilde planten zoals de blaassilene en de hertshoornweegbree. Sommige eenjarigen laten we zichzelf uitzaaien van andere winnen we het zaad. Een gedeelte van het zaad ruilen of verkopen we. Behalve deze eenjarige verbouwen we ook ecologisch efficiëntere meerjarigen zoals rabarber en turkse raket. Verder is de moestuin geïntegreerd met een boomgaard en een voedselbos.

Behalve de planten houden we ook dieren in de moestuin. De varkens gebruiken we om stukken grasland om te ploegen. Deze zaaien we in en laten het gewas, zoals aardperen, graan en moerasandoorn ook door de varkens oogsten. Verdeer patrouilleren er peking eenden in de moestuin op zoek naar slakken. Ook hebben we ene kippentractor. Een kippentractor is een verplaatsbare kippenren. Deze plaatsen we op een bed waar de groente zijn geoogst de, kippen woelen de grond om en eten restjes en beestjes. Daarna verplaatsen we de tractor en nemen we het bed weer in gebruik. Ook houden we bijen die hun nectar en stuifmeel ook in de moestuin en boomgaard verzamelen en nuttige bestuivingwerkzaamheden verrichten.

 

Wat is een pergola

 

Velen van jullie zullen bekend zijn met de term pergola. Een pergola is immers een constructie waar planten langs kunnen groeien. Dit is echter niet de pergola waar het hier over gaat.

De pergola die het hier betreft, is de pergola associatie. Een pergola associatie is een associatie tussen landbouw producent(en) en consumenten(en), tussen boer(en) en burger(s). Zij weten zich verenigd in een gemeenschappelijk belang, namelijk goede voeding.

De associatie is zo georganiseerd dat de consument, voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld een teeltseizoen, meedeelt in de oogst. De consument betaalt hiervoor vooraf een vast bedrag. De boer heeft zo de zekerheid van afzet, de consument, die eigenlijk een coproducent wordt, heeft betaalbare en gezonde voeding die lokaal geproduceerd wordt.

In Amerika wordt in plaats van pergola de iets duidelijker term CSA gebruikt, dat wil zeggen community supported agriculture, door de gemeenschap gesteunde landbouw. 

Pergola associatie Buitenverwachting

 

In de oogst van de moestuin van boerderij Buitenverwachting, kan ook worden meegedeeld volgens het pergola associatie principe. Hieronder legen we uit hoe dat in de praktijk in zijn werk gaat. 

Oogstseizoen en kosten

Het oogstseizoen loopt van eind april, begin mei tot en met eind november. De pergola associatie beperkt zich dus tot deze periode. Binnen deze periode kunt u tegen een eenmalige vergoeding bij het aangaan van de associatie wekelijks een oogst aandeel in de vorm van een groenten pakket ontvangen. Dit pakket kunt u zelf oogsten of u kunt het ophalen in  Hoogmade of Leiden. Voor de volledige periode, van eind april tot eind november bedragen de kosten, wanneer er zelf geoogst wordt, 150 euro (hierbij zijn er drie weken ingeruimd voor vakantie). Wanneer het gedeelte van de oogst wordt opgehaald in Hoogmade kost het 200 en in Leiden, kost het 250 euro.

Samenstelling van het pakket

De samenstelling van het pakket wordt bepaald door wat er groeit en bloeit in de moestuin. In de moestuin staan naast bekende ook exotische, vergeten, wilde en kleurige groenten en kruiden. Om een kleine indruk te geven wat er dan kan worden geoogst volgt hier een, niet uitputtende lijst, met verbouwde groenten en kruiden: raapstelen, meiraapjes, snijbiet, maïs, oca, egyptische ui, prei, oost-indische kers, peulen, doperwten, kapucijners, suikererwten, cichorei, rozijnerwten, radijsjes, koriander, melde, tuinmelde, spinazie, knoflook, aardperen, aardappels, pompoen, courgette, augurk, bonen, munt, bieslook, bonenkruid, haverwortel, rabarber, mierikswortel, sla, tuinbonen, wortels.

Gemiddeld genomen zullen er per keer genoeg groenten kunnen worden geoogst voor drie maaltijden. Wanneer het aanbod op een bepaalt moment niet toereikend is, kan het altijd met diverse andere boerderijproducten worden aangevuld, walnoten, rauwe melk, biest, karnemelk, kefir, yoghurt, wei, panir, wol, plantjes, zaaigoed. Hoewel het specifiek op de moestuin is gericht betreft het dan een oogst aandeel van de gehele boerderij. 

Activiteiten rondom de pergola associatie

Naast een groenten pakket ontvangen de leden van de pergola associatie een vierjaarlijkse nieuwsbrief en worden er tenminste vier keer per jaar extra activiteiten georganiseerd, activiteiten buiten het oogsten en meewerken op de zaterdagen. Verder worden pergolaleden regelmatig voorzien van recepten om de groenten klaar te maken.