Buitenverwachting | Een multifunctionele biologische boerderij in het groene hart.

CAT | Nieuwsbrieven

Nieuwsbrief X

Buitenverwachting
Nieuwsbrief X
’Winter’ 2011

Koe Alert
Dit is de winternieuwsbrief van Buitenverwachting voor adoptanten en andere belangstellenden. Wegens problemen met de website is deze nieuwsbrief helaas wat later De winter is inmiddels geëindigd en de lente hangt in de lucht. De eerste lammetjes zijn geboren. De meeste schapen gaan echter eind maart, begin april pas aflammeren. De koeien staan nog binnen maar kunnen hopelijk half april naar buiten. Wanneer ze wei weer ingaan worden jullie allemaal uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. U kunt ook ‘Koe Alert e-mailen aan info@landvanwijkenwouden.nl . Dan wordt u op de hoogte gehouden van de tijd, datum en plaats waarop verschillende boeren uit de regio hun koeien naar buiten laten. Zie ook www.wakkerdier.nl/koeindewei/dans. Na het snoeien van het fruit en het stekken, er is onder andere een hele rij vijgen stekjes neergezet, wordt er nu al volop in de moestuin gezaaid o.a. tuinbonen erwten en sla. Binnenkort worden de vroege aardappels gepoot.

 

Zonnepanelen

Onder veehouders zijn er boeren met een passie voor koeien, maar ook die meer hebben met de machines. De eerste noemen zich dan koeienboeren de tweede machine boeren. Ik ben een echte koeienboer. Ik heb al eens eerder geschreven dat koeien herkauwers zijn. Koeien zijn aangepast om relatief structuurrijk en energie arm materiaal te verteren. Deze vertering, o.a. met behulp van de symbiotische pensbacteriën en het uitgebreide viermagige spijsverteringsstelsel, is juist het bijzondere van de koe. Wij laten de koeien dan ook voornamelijk zelf verbouwd gras vreten. Gras is dan een polycultuur van grassen, vlinderbloemigen, gewenste en ongewenste kruiden. Gras is de basis voor onze koeien, zonder gras geen koeien. Daarom kan ik me in plaats van koeienboer beter grasboer noemen. Het gras haalt zijn voedsel uit de bodem en zet dit met behulp van de energie van de zon onder andere om in suikers. Het gras kan dan worden beschouwd als een levend zonnepaneel dat met behulp van water en mineralen de energie van de zon opslaat . In plaats van een grasboer ben ik dan een zonneboer, die zonnen energie oogst. Ik oogst de zonnen energie dan indirect. De suikers van de grassen worden namelijk door tussenkomst van de koeien onder andere omgezet in melk vlees en mest. Maar sinds het afgelopen najaar oogsten we de energie van de zon op een directere manier, we hebben namelijk zonnepanelen aangeschaft.

De panelen bevallen goed en we hebben nog ruimte zowel op het dak als in het verbruik, voor meer. We hebben geïnspireerd door het project boer en buur het volgende bedacht, jullie kunnen in onze zonnepanelen participeren. Participatie houdt in dat er voor 250 euro een aandeel genomen wordt in onze nieuw aan te schaffen zonnepanelen. Daarvoor krijg je 6 bonnen van 50 euro verspreid over 6 jaar die omgezet kunnen worden in boerderij producten zoals rauwe melk, kaas, vlees, groente, eieren, wol, adoptiekoeien etc. Uiteindelijk kunt u dan voor 300 euro producten kopen en bespaard zo 50 euro bovendien helpt u mee aan het energieneutraal maken van onze boerderij.

Weidevogelboerderij

Ik ben niet alleen zonnen boer maar ook weidevogelboer onze boerderij is namelijk ook een weidevogelboerderij (Zie ook http://www.weidevogelboerderijen.nl/) Dit betekent dat we erg begaan zijn met de weidevogels en dat we aan weidevogelbeheer doen. Voor ons is Weidevogelbeheer niet alleen het beschermen van nesten, maar ook het ecologisch beheren van onze weilanden. Een graslandbeheer bijvoorbeeld dat het bodemleven bevordert zorgt dat aan de randvoorwaarden voor vogels, namelijk voedsel, wordt voldaan en sluit aan bij onze manier van vee houden. Een goed bodemleven is ook goed voor het gras en de koeien: het is een win-win situatie. Er zijn echter ook andere maatregelen die bevorderlijk zijn voor de vogels, maar niet voor het gras en de koeien. Een voorbeeld hiervan van is de plasdras regeling die ook op ons bedrijf wordt toegepast. Plasdras houdt in dat een deel van een weiland een bepaalde periode onder water wordt gezet. Er moet dan tussen de 5 en 20 centimeter water staan.

Aan de randen van het plas dras wordt druk gefoerageerd en midden in het gebied wordt gerust. Ons plasdras gebied wordt dan onder andere gebruikt door grutto’s tureluurs en kievieten. Om mensen van de weidevogels en de ruimte in de polder te laten meegenieten doen we mee met de landelijke weidevogelkijkweek (zie www.weidevogelskijken.nl/) op zaterdag 16 april van 13.00 tot 16.00. Je kunt dan mee met een poldersafari. Er is extra informatie over boerenzwaluwen mede in het kader van het jaar van de boerenzwaluw (zie http://www.boerenzwaluw.nl/) en natuurlijk is er de mogelijkheid om de stal, de koeien en de kalfjes te bekijken. Dit alles vindt plaats bij de stal van de melkkoeien aan de groenweg nummer 2a (dus niet bij de boerderij)

 

 

 

 

 

 

      

 

Permacultuur

Een koeien, gras, zonnen of weidevogelboer, wat voor een boer ben ik eigenlijk? Ik verkeer niet in een identiteitscrisis, dit zijn allemaal aspecten van een en dezelfde manier van werken. Permacultuur is dan een van de inspiratiebronnen voor deze manier van werken. Wat is permacultuur?

Permacultuur heeft niets met permafrost te maken. Het woord werd bedacht door twee Australiërs, Bill Mollison en David Holmgren in 1970. Het woord permacultuur komt uit het engels en is een samentrekking van de woorden permanent en agriculture. In deze zin betekent permacultuur dan permanente landbouw. Permanent moet dan niet als iets onbeweeglijks worden opgevat, maar juist dynamisch zoals een ecosysteem dynamisch is. Het model dat permacultuur nastreeft is het model van een natuurlijk ecosysteem. Het gaat er dan niet om, om een ecosysteem te kopiëren, maar om de aan ecosystemen ontleende principes te gebruiken. Met deze principes ontwerpt permacultuur dan geïntegreerde systemen, bijvoorbeeld voor voedselproductie. Een van deze principes is diversiteit. Permacultuur is dan een ontwerp methode. Deze ontwerp methode is niet beperkt tot systemen ten behoeve van voedsel productie, maar is toepasbaar om de leefomgeving te ontwerpen.

(zie voor meer informatie http://www.permacultuurnederland.org/)

Teurgoule

Tot slot een ouderwets rijstepap recept uit Normandie genaamd Teurgoule.

2 liter volle rauwe melk

180 gram rijst

200gram suiker

2 theelepels vanillepoeder

Verwarm een aardewerken pot of een ovenschaal met ene hoge rand, met een inhoud van drie liter, voor in ene oven van 100 graden. Breng de rauwe melk met de rijst de suiker en de vanille in een pan op het fornuis aan de kook. Giet het wanneer het heeft gekookt in de ovenschaal. Plaats de ovenschaal in de oven laat 3 tot 4 uur staan. Op de teurgoule vormt zich een goudbruine korst.

Met vriendelijke Groet

Corneel van Rijn

Nieuwsbrief IX

Buitenverwachting
Nieuwsbrief IX
Herfst 2010

Dit is de Herfstnieuwsbrief van Buitenverwachting voor adoptanten en andere belangstellenden. Met deze nieuwsbrief worden jullie op de hoogte gehouden van het wel en wee van het bedrijf en de koeien.De koeien lopen inmiddels binnen, het weiland is nu te nat. Het gras is geoogst en de wintervoorraad aangelegd. De uiers en de staarten van de koeien worden nu geschoren, zodat ze minder snel vies worden. Tot zover de update over de koeien.

De wintervoorraad bestaande uit grasbalen.

 Fair Trade

 Van 21 tot 30 oktober was het de fair trade week. Dit was een week waarin extra aandacht voor fair trade producten werd gevraagd. Het thema was fair wissel. (zie http://fairwissel.nl/) Consumenten werden dan opgeroepen om niet-fair trade producten om te wisselen voor fair trade producten. Aan deze fair trade week was ook een fair restaurant week gekoppeld(zie www.fairtraderestaurantweek.nl.) Het doel van deze week was het gebruik van fair trade producten in de horeca promoten. Aan deze week hebben wij in zekere zin ook deelgenomen. In de fair trade week zijn er namelijk heerlijke biologische, fair trade gerechten samengesteld in restaurant Frenzi[1] te Amsterdam met producten van onze boerderij (zie www.frenzi.nl).  Het restaurant gebruikte o.a. van ons afkomstig lamsvlees, zuivel en groenten.

 

 

De week was druk bezocht en onze producten vielen in de smaak. Naar alle waarschijnlijkheid zullen we dan ook vaker producten aan restaurant frenzi leveren.

 Maar wat zijn nu eigenlijk fair trade producten?  Fair trade producten komen toch alleen maar uit de zogenaamde derde wereld. Strikt genomen betekent fair trade in letterlijke zin niets meer dan eerlijke handel. Fair trade producten in deze letterlijke zin, zijn dan producten waar een eerlijke prijs voor wordt betaald. Deze eerlijke prijs wordt dan ten eerste betaalt aan de zwakste schakel in de productie keten, namelijk de primaire producent oftewel de boer. Deze eerlijke prijs, is dan een prijs die in verhouding staat tot de werkelijke productiekosten, en niet een prijs die wordt bepaald door de verhoudingen op de internationale markt. De eerlijke handel draagt ondermeer bij aan een duurzame ontwikkeling van ontwikkelingslanden die niet afhankelijk is van subsidies. Het draagt bij aan het opbouwen van een landbouwstructuur in de derde wereld, waardoor honger voorkomen kan worden. Vandaar ook de leus Trade not Aid, Handel, geen Hulp.

 De eerlijkheid van de prijs kan dan gegarandeerd worden door een keurmerk, zoals het Max Havelaar keurmerk. Wanneer er in het dagelijks leven over fair trade producten wordt gesproken, betreft het meestal producten die voorzien zijn van zo een keurmerk. Zonder keurmerk zijn deze producten ten slotte niet herkenbaar. Overigens voldoet bij sommige producten alleen een deel van de ingrediënten aan het fair trade keurmerk. Bij chocolade repen is bijvoorbeeld wel de cacao, maar niet de suiker fair trade. De term fair trade is nog geen beschermende term, zoals biologisch. Een product dat het fair trade keurmerk draagt, beantwoordt aan de volgende criteria: de producenten voornamelijk boeren uit ontwikkelingslanden kunnen rekenen op een minimumprijs, die de kosten van een verantwoorde productie dekt. De producenten ontvangen ook een extra ontwikkelingspremie, onafhankelijk van de wereldmarktprijs, om ontwikkelingsprojecten op te zetten in hun gemeenschap, bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs, gezondheid, spaar- en kredietsystemen, wegenaanleg, aankoop van machines of organisatieversterking. De contracten worden zoveel mogelijk afgesloten voor een lange periode. De arbeiders kunnen werken in menswaardige arbeidsomstandigheden. Er wordt ook zorgvuldig omgegaan met het milieu.

Het gebruik van het fair trade keurmerk suggereert overigens dat niet gecertificeerde producten unfair, oneerlijk, zijn. Het kan wel zo zijn dat dit het geval is, maar zo is het lang niet altijd.  De meeste, zo niet alle fair trade gecertificeerde producten in Nederlandse supermarkten zijn producten die uit de derde wereld komen zoals bananen of waarvan een deel van de grondstoffen uit de derde wereld komt, zoals chocolade. Nu wil ik hier niet beweren dat boeren in Europa over het algemene genomen onder net zulke erbarmelijke omstandigheden verkeren als de boeren in de ontwikkelingslanden, in tegendeel. Maar net zo goed als de boer in de derde wereld een eerlijke prijs verdient voor zijn product geldt dit ook voor de Europese boer. Ook de Europese boeren hebben recht op een eerlijke prijs. Maar welke prijs is eerlijk?

Het lijkt me eerlijk als een product in ieder geval de kostprijs opbrengt. Dat is nu echter meestal niet het geval. De boeren in Europa weten dit vol te houden door dat zij enerzijds interen op eigenvermogen en de eigenarbeid van het gezin goedkoop kunnen exploiteren, anderzijds dor de subsidies van de overheid. Evenals voor de Afrikaanse, Aziatische of Latijns-Amerikanse boeren geldt dan voor de Europese dat wanneer zij voor hun producten een eerlijke prijs krijgen zij deze hulp, deze subsidies niet meer nodig hebben. Een eerlijke prijs is dan ook een prijs waarmee in het levensonderhoud kan worden voorzien. Daarom is het eigenlijk niet opmerkelijk dat producten van Europese boeren ook fair trade kunnen zijn, maar dat er niet meer Europese producten een fair trade certificaat hebben of als fair trade producten herkenbaar zijn. Er zijn echter wel uitzonderingen, behalve kleinschalige initiatieven zoals van boerderij buitenverwachting en restaurant frenzi, is er ondermeer in Duitsland en Oostenrijk bijvoorbeeld die faire milch, de faire melk ( zie http://www.die-faire-milch.de/ en http://www.afairemilch.at/) Dit is een herkenbare melk die iets meer kost, waarbij deze meerprijs direct bij de boer terecht komt.

Een echt Europees fair trade product dus. In Nederland is ook wel initiatief ontplooid om een soortgelijk product op de markt te brengen, maar dat is echter nooit van de grond gekomen.

(onze melk wordt opgehaald)

 Eko Holland

 Hoe komt dan de prijs van onze melk tot stand, waarvan dus impliciet gesteld kan worden dat zij oneerlijk is. Een gedeelte van onze melk verwerken we zelf voor eigen consumptie en kleinschalige verkoop, het gros echter verkopen we aan de zuivelindustrie. Wij verkopen deze melk niet alleen, maar wij zijn aangesloten bij een melkpool. Dit in tegenstelling tot de meeste melkveehouders in Nederland die zijn aangesloten bij een melkfabriek. Een melkpool is dan een organisatie die gezamenlijk een hoeveelheid melk verkoopt aan verschillende verwerkers. Onze melkpool is Eko Holland (zie http://www.eko-holland.nl/eko/)

Eko Holland is dan een pool op coöperatieve basis. Het is echt een Nederlandse boerencoöperatie van en voor boeren, een organisatie met ene lage overhead. Er zijn ongeveer 100 biologische en biologisch dynamische boeren bij Eko Holland aangesloten Eko Holland verenigt daarmee een substantieel deel van alle biologische melkveehouders van Nederland. Twee van de belangrijkste afnemers zijn op dit moment Vecozuivel en Arla. ( zie http://www.vecozuivel.nl/. en http://www.arla.nl/produkter/melk-en-karnemelk/biologisch/arla-biologisch/) Op de pakken van Veco zuivel producten o.a. te koop bij de digros, staat sinds kort ook informatie over Eko Holland .

 In principe streeft Eko Holland ernaar om alle biologische boeren van Nederland te verengingen in een coöperatie. Dit niet om een monopolie positie af te dwingen, de melkmarkt is sowieso een Europese maar wel om voldoende marktmacht te krijgen voor een goede biologische melkprijs. De melkprijs die Eko Holland betaald wordt bepaald door de markt voor biologische melk. De andere grote partij in Nederland op het gebied van biologische melk is FrieslandCampina. Dit bedrijf koppelt de prijs voor biologische melk aan de prijs voor gangbare melk. Biologische boeren krijgen dan een opslag boven op de gangbare melkprijs die de hogere kosten zou moeten vergoeden. Hoewel de markt van biologische melk natuurlijk wel beïnvloed wordt door de prijs van gangbare melk is dit feitelijk een indirecte invloed en is een directe koppeling niet gerechtvaardigd. Deze koppeling drukt echter wel de biologische melkprijs in geheel Nederland en niet alleen voor biologische boeren die aan FrieslandCampina leveren. Een eigen prijs voor biologische melk zou meer recht doen zowel aan de markt als aan de biologische boer.

 DDB

 Eko Holland bouwt dan in ieder geval in aanvang aan een plan van aanpak dat ook leeft onder een deel van de gangbare melkveehouders. Deze zijn verenigd in de Dutch Diary Board (DDB, zie http://www.ddb.nu/  ) en worden gesteund door de Nederlandse melkveehouders Vakbond (NMV, zie http://www.nmv.nu/index.php?edit=0&content=27.) De DDB is een bundeling van boeren, die actievoeren tegen de liberalisering van de zuivelmarkt. Deze liberalisering betstaat onder andere uit de voorgenomen afschaffing van het melkquotum 2015. Het melkquotum is in 1984 ingesteld om de door de productiesubsidies gestimuleerde overproductie te beperken. Het melkquotum is in feite het recht dat iemand toekomt om een bepaalde hoeveelheid melk te produceren. Wanneer er meer word geproduceerd volgt een boete. Dit quotum is binnen de landsgrenzen verhandelbaar. Wanneer in 2015 het quotum wordt afgeschaft zal naar alle waarschijnlijkheid de productie stijgen en de prijs dalen. Er zal zoals ook nu al in de VS een zogenaamde varkens cyclus optreden. In ene varkenscyclus volgen overschotten en tekorten elkaar op, doordat aanbieders reageren op de hoogte van de prijzen. Deze cyclus zorgt voor een zeer onstabiel productiesysteem. Het woord varkenscyclus is ontleend aan de varkenshouderij waar deze cyclus al veelvuldig optreedt. Nu is de DDB niet voor de handhaving van het quotum stelsel zoals het nu is, maat zij pleit voor de invoering op Europees niveau van het Canadese model. Hierin staat zij niet alleen. De DDB is verenigd in de European Milk Board( EMB zie http://www.europeanmilkboard.eu/) die op Europees niveau opereert. In Canada is een gereguleerde zuivelmarkt waar men werkt met een supply managment system, een aanvoer beheersings syteem.

Hierbij betalen fabrieken al sinds 1969 via een kostprijsanalyse een minimumprijs aan de boer. De hoogte van de melkprijs wordt door een onafhankelijk instituut vastgesteld. De productie wordt afgestemd op de vraag, mede door middel van productierechten. In Canada is de markt zelfvoorzienend, er wordt nauwelijks geëxporteerd. Bovendien werkt het land met importheffingen. Dit model zorgt voor stabiele prijzen, waarin alleen de consumentenvraag bepalend is. Een dusdanig gereguleerde melkmarkt is in het belang van zowel de boer als de consument. De boer kan ene eerlijk inkomen verdienen, zonder van subsidies afhankelijk te zijn. De consument kan veilige, gezonde, diervriendelijk en regionaal geproduceerde zuivel kopen. Bovendien wordt de wereldmarkt prijs niet meer omlaag gedrukt door Europese zuivel die wordt geëxporteerd. Wat voor ontwikkelingslanden gunstigere voorwaarden creëert om hun eigen landbouw te ontwikkelen. Al met al een systeem waardoor alle Europese zuivel fair trade zou worden. Het enige nadeel dat aan het systeem verbonden lijkt is dat de export zal moeten worden gestopt. De hoeveelheid melk die in Europa geproduceerd wordt zal dan omlaag moeten, maar de boeren zullen hiervoor gecompenseerd worden door een hogere melkprijs en lagere kosten. Wanneer de productie krimpt, zal ook de veestapel krimpen wat het mestprobleem minder groot maakt en de veedichtheid, die in Nederland wel erg hoog is, verlaagd. Er zal ook minder voer uit de derde wereld hoeven te komen.  Europa zal dan gemakkelijker op het gebied van veevoer zelfvoorzienend kunnen worden, waardoor de mineralenkringloop beter kan worden gesloten. Grote exporterende concerns zoals FrieslandCampina of Nestle die ook buiten Europa veel bedrijfsactiviteiten ontplooien, kunnen hun activiteiten voortzetten, allen zullen zij dit moeten doen op basis van regionale melkproductie.

 

 

Witte pekingeenden  

Vanaf deze week hebben we nieuwe bewoners op de boerderij gekregen, namelijk twee witte pekingeenden die heerlijk rondzwemmen in de sloot. Waar ze een eigen nachthok hebben gekregen vlakbij hun zwemplek. We hopen dat het pekingeendenpaartje van het voorjaar daar eieren hun eieren zullen leggen, maar voorlopig moeten ze nog een beetje wennen aan de nieuwe omstandigheden.

Ontbijt

 In het kader van In het kader van het project van de veenfabriek het Platteland als Podium (zie http://www.plattelandalspodium.nl/ ) heeft buitenverwachting een gedeelte van een grootsontbijt voor 280 mensen verzorgd. Het ontbijt vormde dan het begin van allerlei activiteiten die plaatsvinden in het kader van dit project wat duurt tot en met maart 2011.  

 Recept

 Als afsluiting van deze nieuwsbrief een Italiaans recept met lamsvlees. Vanaf begin december is er weer lamsvlees beschikbaar. Bovendien is het dan mogelijk om behalve pakketten ook lamsvlees in klein verpakking te kopen. Wanneer u vlees wil kopen kunt u het beste per email contact opnemen.

Agnello con patate arraganate

Lamsvlees met oregano aardappeltjes aardappelen

 Ingrediënten

800 gram aardappelen

4 tenen knoflook

Wat peterselie

2 handjes kaas

1 kilo lamsvlees lappen

Peper

Olijfolie

 Schil de aardappelen en snij in stukjes. Men de stukjes aardappel met de kruiden, de kaas, de peper, de olijfolie en het in blokjes gesneden lamsvlees. Doe dit mengsel in een bakblik met deksel en laat het ongeveer anderhalf uur in een op 180 graden verwarmde oven bakken.

 Met vriendelijke Groet

Corneel Rijn

(deze nieuwsbrief is tot stand gekomen met hulp van marrit schakel)


[1] Restaurant Frenzi. Zwaneburgwal 232. Amsterdam. tel: 020-4235112

Nieuwsbrief VII

Buitenverwachting Nieuwsbrief VII – Voorjaar 2010

Dit is de voorjaarsnieuwsbrief van Buitenverwachting voor adoptanten en andere belangstellenden. Met deze nieuwsbrief willen we jullie op de hoogte houden van het wel en wee van het bedrijf en de koeien.
(meer…)

Nieuwsbrief VI

Buitenverwachting Nieuwsbrief VI – Winter 2009

Dit is de winternieuwsbrief van Buitenverwachting voor adoptanten en andere belangstellenden. Met deze nieuwsbrief willen we jullie op de hoogte houden van het wel en wee van het bedrijf en de koeien.
(meer…)